506769_5S2Co21h
تفسیر آیات ۹ تا ۱۱ سوره مبارک الاحزاب
14 February 2016
url
تفسیر آیات ۶۲ و ۶۳ سوره مبارک النور
20 February 2016

تفسیر آیات ۱۲ تا ۱۹ سوره مبارک الاحزاب

phoca_thumb_l_gooran-nagsh.ir 3

بسم الله الرحمن الرحیم

 

«وَ إِذْ یَقُولُ الْمُنَافِقُونَ وَ الَّذِینَ فِی قُلُوبِهِم مَّرَضٌ مَّا وَعَدَنَا اللهُ وَ رَسُولُهُ إِلَّا غُرُوراً * وَ إِذْ قَالَت طَّائِفَهٌ مِّنْهُمْ یَا أَهْلَ یَثْرِبَ لَا مُقَامَ لَکُمْ فَارْجِعُوا وَ یَسْتَأْذِنُ فَرِیقٌ مِّنْهُمُ النَّبِیَّ یَقُولُونَ إِنَّ بُیُوتَنَا عَوْرَهٌ وَ مَا هِیَ بِعَوْرَهٍ إِن یُرِیدُونَ إِلَّا فِرَاراً * وَلَوْ دُخِلَتْ عَلَیْهِم مِّنْ أَقْطَارِهَا ثُمَّ سُئِلُوا الْفِتْنَهَ لَآتَوْهَا وَ مَا تَلَبَّثُوا بِهَا إِلَّا یَسِیراً * وَ لَقَدْ کَانُوا عَاهَدُوا اللهَ مِن قَبْلُ لَا یُوَلُّونَ الْأَدْبَارَ وَ کَانَ عَهْدُ اللهِ مَسْؤُولاً * قُل لَّن یَنفَعَکُمُ الْفِرَارُ إِن فَرَرْتُم مِّنَ الْمَوْتِ أَوِ الْقَتْلِ وَ إِذاً لَّا تُمَتَّعُونَ إِلَّا قَلِیلاً * قُلْ مَن ذَا الَّذِی یَعْصِمُکُم مِّنَ اللهِ إِنْ أَرَادَ بِکُمْ سُوءاً أَوْ أَرَادَ بِکُمْ رَحْمَهً وَ لَا یَجِدُونَ لَهُم مِّن دُونِ اللهِ وَلِیّاً وَ لَا نَصِیراً * قَدْ یَعْلَمُ اللهُ الْمُعَوِّقِینَ مِنکُمْ وَ الْقَائِلِینَ لِإِخْوَانِهِمْ هَلُمَّ إِلَیْنَا وَ لَا یَأْتُونَ الْبَأْسَ إِلَّا قَلِیلاً * أَشِحَّهً عَلَیْکُمْ فَإِذَا جَاء الْخَوْفُ رَأَیْتَهُمْ یَنظُرُونَ إِلَیْکَ تَدُورُ أَعْیُنُهُمْ کَالَّذِی یُغْشَى عَلَیْهِ مِنَ الْمَوْتِ فَإِذَا ذَهَبَ الْخَوْفُ سَلَقُوکُم بِأَلْسِنَهٍ حِدَادٍ أَشِحَّهً عَلَى الْخَیْرِ أُوْلَئِکَ لَمْ یُؤْمِنُوا فَأَحْبَطَ اللهُ أَعْمَالَهُمْ وَ کَانَ ذَلِکَ عَلَى اللهِ یَسِیراً». آیات ۱۲ الی ۱۹ سوره‌ی مبارکه‌ی احزاب.

خداوند می‌فرماید: و هنگامى که منافقان و کسانى که در دلهایشان بیمارى است مى‏گفتند خدا و فرستاده‏اش جز فریب به ما وعده‏اى ندادند، و چون گروهى از آنان گفتند: اى مردم مدینه! دیگر شما را جاى درنگ نیست برگردید و گروهى از آنان از پیامبر اجازه مى‏خواستند و مى‏گفتند خانه‏هاى ما بى‏حفاظ است ولى خانه‏هایشان بى‏حفاظ نبود آنان جز گریز از جهاد چیزى نمى‏خواستند، و اگر از اطراف مدینه مورد هجوم واقع مى‏شدند و آنگاه آنان را به ارتداد مى‏خواندند قطعاً آن را مى‏پذیرفتند و جز اندکى در این کار درنگ نمى‏کردند، با آنکه قبلاً با خدا سخت پیمان بسته بودند که پشت به دشمن نکنند و پیمان خدا همواره بازخواست دارد، بگو اگر از مرگ یا کشته شدن بگریزید هرگز این گریز براى شما سود نمى‏بخشد و در آن صورت جز اندکى برخوردار نخواهید شد، بگو چه کسى مى‏تواند در برابر خدا از شما حمایت کند اگر او بخواهد براى شما بد بیاورد یا بخواهد شما را رحمت کند و غیر از خدا براى خود یار و یاورى نخواهند یافت، خداوند کارشکنان و مانع‏شوندگان شما و آن کسانى را که به برادرانشان مى‌گفتند نزد ما بیایید و جز اندکى روى به جنگ نمى‏آورند مى‏شناسد، بر شما بخیل هستند و چون خطر فرا رسد آنان را مى‏بینى که مانند کسى که مرگ او را فرو گرفته چشمانشان در حدقه مى‏چرخد و بسوى تو مى‏نگرند و چون ترس برطرف شود شما را با زبانهایى تند نیش مى‏زنند بر مال حریص هستند آنان ایمان نیاورده‏اند و خدا اعمالشان را تباه گردانیده و این کار همواره بر خدا آسان است.

از جمله مطالبی که در این سوره بیان شده است جنگ احزاب یا جنگ خندق است که از مشکل‌ترین جنگهای صدر اسلام می‌باشد، علّت این نامگذاری این بود که احزاب قریش در اثر تبلیغاتی که در مکّه کردند گروههای مختلف را با خود هم‌پیمان کردند و لشکری ده هزار نفری را تشکیل دادند حتّی یهود مدینه که قبیله‌ای به نام بنی قریظه بودند را با خود همراه کردند و پهلوانانی که در عرب مشهور بودند را با خود به این جنگ آوردند و تصمیم گرفتند با یک حمله‌ی سراسری کار مسلمانان و پیغمبر اسلام را یکسره کنند و ظاهر داستان نیز هینگونه بود زیرا با ده هزار لشکر مجهز و مسلح از مکّه به مدینه حرکت کردند و لشکر اسلام تنها سه هزار نفر بودند و از طرف دیگر افراد ضعیف الایمان روحیه‌ی مسلمانان را تضعیف می‌کردند و منافقینی که در مدینه بودند بیشتر از دیگران مسلمانان را تضعیف روحیه می‌کردند و مشکل دیگر این بود که یهودیان مدینه با اینکه قبلاً با پیغمبر اکرم (ص) پیمان عدم تعرض بسته بودند که هیچگونه همکاری با دشمنان اسلام نداشته و به مسلمانان ضربه‌ای نزنند پیمان خود را شکستند و با مشرکان همدست شدند و با آنان پیمان بستند که هر زمان به مدینه حمله کنند یهودیان نیز از پشت به مسلمانان حمله کنند و تمام این مسائل دست به دست هم داد و کار را برای مسلمانان بسیار سخت و مشکل کرد، خداوند در این آیات بخشی از سخنان آنها و تضعیف روحیه‌ای که کردند را بیان می‌کند و می‌فرماید: ای پیغمبر! یاد بیاور زمانی را که منافقین و آنهایی که دلهایشان بیمار بود می‌گفتند وعده‌هایی که خدا و پیغمبر خدا به ما داده‌اند که پیروز می‌شویم این وعده‌ها دروغ و فریب بوده. از این آیه اینگونه استفاده می‌شود که دل همیشه سالم نیست و گاهی دلها بیمار می‌شود و خداوند در آیات دیگری از قرآن از این بیماردلان یاد می‌کند، در سوره‌ی مبارکه‌ی بقره می‌فرماید: انسانهای سالم هیچگاه دورویی نمی‌کنند و این کار برای انسانهای مریض و ضعیف الایمان است، و یا اینکه خداوند به همسران پیغمبر اکرم (ص) دستور می‌دهد: ای زنان پیغمبر! در سخن گفتن با مردان صدای خود را نرم و نازک نکنید آنهایی که بیمار دل هستند به هوس می‌افتند. منافقین مدینه نیز که دلهایشان بیمار بود شروع کردند به تضعیف روحیه‌ی مسلمانان و ایراد گرفتن و بهانه جویی و اینکه وعده‌ی نصرت خدا و پیغمبر خدا (ص) دروغ و فریب است و به مردم می‌گفتند: ای مردم مدینه! با حمله‌ی دشمن، دیگر مدینه جای ماندن نیست و عده‌ای از منافقین نزد پیغمبر اکرم (ص) می‌رفتند و می‌گفتند: یا رسول الله! ما خانه‌هایمان بی حفاظ است در حالی که بی حفاظ نبود و می‌خواستند از جنگ و جهاد فرار کنند، خداوند در ادامه‌ می‌فرماید: اگر از اطراف مدینه گروههای دیگر می‌آمدند و از آنها درخواست می‌کردند که با آنها به جنگ بروند با عجله این کار را می‌کردند و در کارشان درنگی نبود. خداوند در آیه‌ی بعد می‌فرماید: اینها کسانی بودند که قبل از اینکه جنگ آغاز شود با خدا پیمان بسته بودند که به جنگ پشت نکنند و استقامت کنند و در میدان بمانند و در مقابل پیمانی که با خدا بسته بودند مسئول هستند، سپس می‌فرماید: ای پیغمبر! به آنها بگو فرار کردن برای شما هیچ فایده‌ای ندارد و زیاد عمر نخواهید کرد، ای پیغمبر! به آنها بگو چه کسی می‌تواند شما را در برابر خدا حفظ کند اگر برای شما بد بخواهد و یا رحمت بخواهد، چه کسی می‌تواند شما را از اراده‌ی خدا حفظ کند. در ادامه می‌فرماید: خداوند کسانی را که مردم را از جنگ بازمی‌دارند و به برادرانشان می‌گویند: نزد ما بیایید و جز اندکی به جنگ نمی‌آیند به خوبی می‌شناسد، اینها نسبت به شما بخیل هستند و وقتی ترسی پیش بیاید آنها را می‌بینی که گویی مرگ به سراغشان آمده و از ترس چشمانشان در حدقه فرو رفته و هنگامی که این ترس تمام شود از شما طلب سهمیه و غنیمت می‌کنند، ای پیغمبر! اینها هیچگاه ایمان نمی‌آورند و خداوند اعمال آنها را تباه می‌کند و این کار برای خداوند بسیار آسان است.

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

*

شما می‌توانید از این دستورات HTML استفاده کنید: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <strike> <strong>