کلامی از امیر المومنین (کلام ۶۲ از کلمات قصار نهج البلاغه)

07807
کلامی از امیر المومنین (کلام ۶۱ از کلمات قصار نهج البلاغه)
24 November 2015
10764
کلامی از امیر المومنین (کلام ۶۴ از کلمات قصار نهج البلاغه)
24 November 2015

کلامی از امیر المومنین (کلام ۶۲ از کلمات قصار نهج البلاغه)

emam-ali-21

بسم الله الرحمن الرحیم

«وَ قالَ (ع): إِذَا حُیِّیتَ بِتَحِیَّه فَحَیِّ بِأَحْسَنَ مِنْهَا، وَ إِذَا أُسْدِیَتْ إِلَیْکَ یَدٌ فَکَافِئْهَا بِمَا یُرْبِی عَلَیْهَا، وَ الْفَضْلُ مَعَ ذَلِکَ لِلْبَادِی». کلام ۶۲ از کلمات قصار نهج البلاغه.

امیرالمؤمنین (ع) می‌فرماید: هنگامی که به تو تحیتی گویند به صورت بهتر پاسخ گوی و هرگاه به تو هدیه‌ای دادند آن را بصورت افزون‌تر پاداش ده، با این حال فضیلت آغازگر از تو بیشتر است.

این کلام امیرالمؤمنین (ع) اشاره به آیه‌ی ۸۶ سوره‌ی مبارکه‌ی نساء دارد که امیرالمؤمنین (ع) با یک بیان دیگر، اضافه بر آنچه در قرآن آمده بیان فرمودند. خداوند در آن آیه می‌فرماید: «وَ إِذَا حُیِّیْتُم بِتَحِیَّهٍ فَحَیُّواْ بِأَحْسَنَ مِنْهَا أَوْ رُدُّوهَا إِنَّ اللهَ کَانَ عَلَى کُلِّ شَیْءٍ حَسِیباً» هرگاه برای شما تحیتی آوردند بهتر از آن تحیّت به آن شخص بدهید یا همان را بازگردانید که خداوند همواره به هر چیزی حسابگر است.

مفسرین «تَحیَّۀ» را در این آیه به «سلام» تفسیر کرده‌اند، یعنی هرگاه کسی به شما سلام کرد آن را بی پاسخ نگذارید یا به همان اندازه پاسخ دهید و یا چیزی بر آن بیفزایید، در روایت دارد که پیغمبر اکرم (ص) فرمود: هرگاه کسی به شما سلام کرد در جواب، چیزی به آن سلام بیفزایید مثلاً اگر کسی گفت: سلام علیکم شما در پاسخ به او بگویید: السّلام علیکم یعنی یک «ال» به آن اضافه کنید و اگر کسی گفت: السّلام علیکم شما بگویید: السّلام علیکم و رحمۀ الله.

در روایت دارد شخصی نزد پیغمبر اکرم (ص) آمد و عرض کرد: السّلام علیکم و رحمۀ الله و برکاته، پیغمبر (ص) نیز در جواب فرمود السّلام علیکم و رحمۀ الله و برکاته، شخص عرض کرد: یا رسول الله! شما رسمتان این بود که چیزی به جواب سلام می‌افزودید؟ پیغمبر اکرم (ص) فرمود: تو دیگر چیزی نگذاشتی که من بر آن بیفزایم و تمام صیغه‌ی نماز را بیان کردی.

این یک دستور اخلاقی است که اگر کسی به شما هدیه‌ای داد شما بهتر از آن را به او بدهید و «سلام» یکی از آنهاست.

روایت دارد درباره‌ی امام حسن (ع) و امام سجاد (ع) که روزی کنیزکی شاخه گلی بعنوان هدیه به امام (ع) داد، حضرت (ع) قبول کرد و فرمود: تو در راه خدا آزادی بخاطر هدیه‌ای که به من دادی، اصحاب امام (ع) بسیار تعجب کردند و عرض کردند: یابن رسول الله! کار این کنیز مناسبتی با از عطا و بزرگواری شما نداشت، امام (ع) در جواب فرمود: خدای ما، ما را اینگونه تربیت کرده و فرمود: خداوند در قرآن می‌فرماید: «وَ إِذَا حُیِّیْتُم بِتَحِیَّهٍ فَحَیُّواْ بِأَحْسَنَ مِنْهَا أَوْ رُدُّوهَا إِنَّ اللهَ کَانَ عَلَى کُلِّ شَیْءٍ حَسِیباً» احسن بر این شاخه گلی که به من داد آزادی‌اش بود.

هشام بن حکم در ابتدای کتاب اصول کافی خود که اندرزهایی از امام کاظم (ع) را بیان کرده است نقل می‌کند: روزی امام کاظم (ع) به هشام می‌فرماید: اگر کسی به شما هدیه‌ای داد هر اندازه هم به آن هدیه بیفزایید و به او بدهید باز او از شما در فضیلت این کار سبقت دارد زیرا او بدون سابقه‌ای آغاز به این کار کرده و اگر شما چندین برابر هم به او هدیه بدهید او از شما در فضیلت این کار برتر است و سپس حضرت (ع) این آیه را قرائت فرمود: «جَزاءُ سَیئَهٍ سَیئَهٌ مِثْلُهَا» کسی که به شما بدی کرد شما به همان اندازه می‌توانید به او بدی کنید و اگر کسی به شما خوبی کرد شما نیز باید به او خوبی کنید ولی در عین حال او بر شما فضیلت دارد در سبقت گرفتن بر دادن هدیه.

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

*

شما می‌توانید از این دستورات HTML استفاده کنید: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <strike> <strong>